ژئوماتیکسیستم اطلاعات مکانی

معرفی داده های مکانی در نمایش عوارض جغرافیایی

داده های مکانی، عوارض جغرافیایی، GIS، نقشه

داده ­هایی که قسمتی از سطح زمین و یا عوارض موجود روی آن را توصیف می­ کنند را می توان به عنوان داده ­های جغرافیایی و یا مکانی دانست. چنین داده ­هایی نه تنها شامل داده ­های علمی و کارتوگرافی می­ باشند بلکه عکس­ ها، فیلم­ ها، اسناد زمین، اطلاعات سفر، پایگاه داده ­های مشتری، ثبت اموال، اسناد و مدارک حقوقی و امثال آن را نیز شامل می ­شوند. ما همچنین عبارت “عوارض جغرافیایی” و یا به اختصار “عوارض” را در اشاره به اشیای واقع بر سطح زمین که موفعیت آن­ها از قبل اندازه­گیری و توصیف شده است نیز بکار می­ بریم.

lem17

داده­ هایی که قسمتی از سطح زمین و یا عوارض موجود روی آن را توصیف می­ کنند را می­ توان به عنوان داده­ های جغرافیایی و یا مکانی دانست.

داده ­هایی که قسمتی از سطح زمین و یا عوارض موجود روی آن را توصیف می­ کنند را می­ توان به عنوان داده­ های جغرافیایی و یا مکانی دانست. چنین داده ­هایی نه تنها شامل داده ­های علمی و کارتوگرافی می­ باشند بلکه عکس­ ها، فیلم ­ها، اسناد زمین، اطلاعات سفر، پایگاه داده ­های مشتری، ثبت اموال، اسناد و مدارک حقوقی و امثال آن را نیز شامل می ­شوند. ما هم چنین عبارت “عوارض جغرافیایی” و یا به اختصار “عوارض” را در اشاره به اشیای واقع بر سطح زمین که موفعیت آن­ها از قبل اندازه­گیری و توصیف شده است نیز بکار می­بریم. عوارض ممکن است طبیعی باشند (رودخانه­ ها، پوشش گیاهی)، یا سازه ­های ساخت بشر(جاده ­ها، خطوط لوله، ساختمان­ها) و یا طبقه بندی­ ها (شهرستان­ ها، قطعات زمین، تقسیمات سیاسی) باشند. نقشه­ های کارتوگرافی متداول، جهان واقعی را با استفاده از مجموعه ای از نقاط، خطوط و سطوح، به همراه اطلاعات متنی اضافه برای توصیف عوارض، نشان می ­دهند. GIS نقشه ها را در یک روش مشابه ایجاد می ­کند اما در آن­ها عوارض ظاهر شده برروی نقشه، به عنوان موجودیت­ های مجزا که اطلاعات دیگری به عنوان “صفات” با آن ­ها ذخیره شده است، ذخیره می­ شوند. شایان ذکر است که دو عبارت عارضه و شی معمولا بجای یکدیگر استفاده می ­شوند.

صفات =  Attributes
عارضه =  Feature
شی =  Object

داده ­های مکانی یک رابطه آشکار میان جنبه ­های هندسی و توصیفی اطلاعات ارائه شده برقرار می کنند به طوری که هردوی آنها همیشه در دسترس می­ باشند.

 

spatial image

عوارض جغرافیایی یا مکانی

چهار جنبه اصلی وجود دارد که داده ­ها را واجد شرایط مکانی بودن می­کند. در مرحله اول، داده­ های مکانی یک رابطه آشکار میان جنبه­ های هندسی و توصیفی اطلاعات ارائه شده برقرار می­ کنند به طوری که هردوی آنها همیشه در دسترس می­ باشند. به عنوان مثال اگر برخی عوارض بر روی صفحه نمایش نقشه پررنگ شده باشند، سطرهایی از جدول توصیفی مربوطه که شامل صفات آن عوارض هستند نیز (به طور اتوماتیک) پررنگ خواهند شد. اگر یک یا چندتای این عوارض در نقشه تصحیح شده باشند، آن تغییرات نیز به طور خودکار در جدول بهنگام خواهند شد و بالعکس. بنابراین، یک ارتباط پویا میان هندسه یک عارضه و صفات آن وجود دارد.

 در مرحله دوم، داده­های مکانی به مکان­ های شناخته شده روی سطح زمین اشاره می­ کنند، به عنوان مثال آن­ها زمین مرجع هستند. برای اطمینان از اینکه یک مکان بطور دقیق ثبت شده است، داده­های مکانی باید به یک سیستم مختصات، یک واحد اندازه گیری و یک سیستم تصویر تطبیق داده شوند، وقتی داده­های مکانی نمایش داده می­شوند، دارای مقیاس خاصی درست مانند یک نقشه آنالوگ هستند، اما در GIS این مقیاس قابل اصلاح می­باشد.

 همچنین، داده ­های مکانی تمایل به طبقه بندی شدن براساس نوع عارضه ای که نشان می ­دهند دارند، به همین دلیل گاهی آن­ها را با عنوان “عارضه مبنا”[۱] توصیف می­کنند. به عنوان مثال، عوارض سطحی به طور مجزا از عوارض خطی یا نقطه­ ای ذخیره می­ شوند و در کل، نمی­ توانند در همان ساختار فایل وجود داشته باشند.

[۱]– Feature based

داده­های مکانی به مکان ­های شناخته شده روی سطح زمین اشاره می­کنند، به عنوان مثال آن­ها زمین مرجع هستند.

در نهایت، داده­ های مکانی اغلب در لایه های مختلف “موضوعی”[۱] ، هریک برای ثبت مجموعه ­ای از عوارض یا پدیده­ ها طبقه بندی می­ شوند. به عنوان مثال، رودها، جاده­ها، خطوط راه آهن و کاربری اراضی، بجای ثبت در یک فایل بزرگ، در لایه های مجزا ذخیره می ­شوند. به همان شیوه، در هر موضوع ممکن است زیرموضوعاتی از همان نوع عارضه وجود داشته باشند که می­ توانند بطور مفیدی با هم گروه بندی شوند، مانند کلاس­ های مختلف جاده ها و خطوط راه آهن، که همگی آن­ها عوارض خطی متعلق به گروه حمل و نقل می­ باشند. این موضوع همچنین مدیریت داده ها، دستکاری و تجزیه و تحلیل آن­ها را موثرتر خواهد کرد.

[۱]– Thematic

داده ­های مکانی تمایل به طبقه بندی شدن براساس نوع عارضه ای که نشان می ­دهند دارند، به همین دلیل گاهی آن­ها را با عنوان “عارضه مبنا”  توصیف می­ کنند.

داده های مکانی، عوارض جغرافیایی، GIS، نقشه

ساختار لایه ای داده های مکانی

 

داده ­های مکانی اغلب در لایه های مختلف “موضوعی”، هریک برای ثبت مجموعه­ ای از عوارض یا پدیده­ ها طبقه بندی می­ شوند. به عنوان مثال، رودها، جاده ­ها، خطوط راه آهن و کاربری اراضی، بجای ثبت در یک فایل بزرگ، در لایه های مجزا ذخیره می ­شوند.

 

منبع:

 Jian Guo Liu, Philippa J. Mason, Imperial, “Essential Image Processing and GIS for Remote Sensing”, College London, UK

دیدگاهتان را بنویسید